Մաթոսավանքը 13
Մաթոսավանքը 13-րդ դարի փոքրիկ միջնադարյան վանական համալիր է՝ թաքնված Դիլիջան ազգային պարկի անտառային թավուտների խորքում։
Մթնոլորտը. Այն տարածաշրջանի ամենախորհրդավոր և տպավորիչ վայրերից մեկն է։ Վանքը կիսավեր վիճակում է և գրեթե ամբողջությամբ պատված է փափուկ կանաչ մամուռով։ Սա ստեղծում է միստիկ, հեքիաթային զգացողություն և հնության խորը շունչ։
Ինչ տեսնել. Համալիրը բաղկացած է փոքրիկ եկեղեցուց, գավթից և գրադարանից։ Ներսում պատերը զարդարված են նրբակերտ քանդակներով և հնամենի հայկական խաչքարերով, որոնք զարմանալիորեն պահպանվել են մինչ օրս։
Տպավորությունները. Դեպի Մաթոսավանք տանում է գեղատեսիլ անտառային արահետ։ Հեռու զբոսաշրջային աղմուկից՝ վանքը միշտ պարուրված է բացարձակ անդորրով և լռությամբ, ինչը թույլ է տալիս այցելուներին զգալ պատմության և բնության հետ խորը կապը։
Գաղտնիքը. Ծառերի «վարագույրի» հետևում թաքնված լինելով՝ այն հեշտ է չնկատել։ Սակայն նրանք, ովքեր գտնում են այն, հաճախ Մաթոսավանքն անվանում են Հայաստանի ամենա«կենդանի» և հոգեթով լքված հուշարձանը։